Απόφαση του ΔΕΕ που απορρίπτει προσφυγή της Τσεχίας σχετικά με τον έλεγχο απόκτησης πυροβόλων όπλων

ΔΙΕΘΝΗ / December 03, 2019: Τρέχουσα Νομική Επικαιρότητα NewsRoom

NewsRoom eΘέμις


ethemis

Απόφαση του ΔΕΕ που απορρίπτει προσφυγή της Τσεχίας σχετικά με τον έλεγχο απόκτησης πυροβόλων όπλων

Παρακάτω η απόφαση:

Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ.149/19 Λουξεμβούργο, 3 Δεκεμβρίου 2019

Απόφαση στην υπόθεση C-482/17 Τσεχική Δημοκρατία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου.

Το Δικαστήριο απορρίπτει την προσφυγή της Τσεχικής Δημοκρατίας κατά της οδηγίας για την ενίσχυση του ελέγχου της απόκτησης και της κατοχής πυροβόλων όπλων. 

Η οδηγία αυτή μπορούσε εγκύρως να στηριχθεί στις διατάξεις της Συνθήκης ΛΕΕ σχετικά με την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Με την απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Τσεχική Δημοκρατία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (C-482/17), το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή με αίτημα την ολική ή μερική ακύρωση της οδηγίας 2017/8531 (στο εξής: προσβαλλόμενη οδηγία) με την οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τροποποίησαν την οδηγία 91/477/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τον έλεγχο της απόκτησης και της κατοχής όπλων2 (στο εξής: οδηγία για τα πυροβόλα όπλα). Το Δικαστήριο έκρινε ότι τα μέτρα που θέσπισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο με την προσβαλλόμενη οδηγία δεν ενέχουν παραβίαση των αρχών της δοτής αρμοδιότητας, της αναλογικότητας, της ασφάλειας δικαίου, της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της απαγορεύσεως των διακρίσεων, τις οποίες επικαλείται η Τσεχική Δημοκρατία προς στήριξη της προσφυγής της.

Προκειμένου να καταργηθούν οι συνοριακοί έλεγχοι εντός του χώρου Σένγκεν, η οδηγία για τα πυροβόλα όπλα καθιέρωσε ένα ελάχιστο εναρμονισμένο πλαίσιο σχετικά με την κατοχή και την απόκτηση πυροβόλων όπλων καθώς και σχετικά με τη μεταφορά τους μεταξύ των κρατών μελών. Προς τούτο, η εν λόγω οδηγία προβλέπει διατάξεις που αφορούν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται η απόκτηση και η κατοχή πυροβόλων όπλων διαφόρων κατηγοριών, με την ταυτόχρονη πρόβλεψη, για λόγους δημόσιας ασφάλειας, ότι η απόκτηση ορισμένων ειδών πυροβόλων όπλων πρέπει να απαγορεύεται.

Κατόπιν ορισμένων τρομοκρατικών ενεργειών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν το 2017 την προσβαλλόμενη οδηγία με σκοπό τη θέσπιση αυστηρότερων κανόνων για τα πλέον επικίνδυνα, τα απενεργοποιημένα και τα ημιαυτόματα πυροβόλα όπλα. Ταυτοχρόνως, η οδηγία αυτή αποβλέπει στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας ορισμένων όπλων, προβλέποντας, μεταξύ άλλων, κανόνες σήμανσης.

Όσον αφορά τα αυτόματα πυροβόλα όπλα που έχουν μετατραπεί σε ημιαυτόματα πυροβόλα όπλα, και τα οποία κατ’ αρχήν απαγορεύονται, η προσβαλλόμενη οδηγία περιέχει παρέκκλιση της οποίας οι προϋποθέσεις πληρούνται μόνον από την Ελβετία, η οποία αποτελεί τμήμα του χώρου Σένγκεν και στην οποία εφαρμόζεται η οδηγία για τα πυροβόλα όπλα. Πρόκειται ειδικότερα για την προϋπόθεση σχετικά με την ύπαρξη στρατιωτικού συστήματος βασιζόμενου στη γενική στράτευση, σύμφωνα με το οποίο κατά τα τελευταία πενήντα έτη βρίσκεται σε ισχύ σύστημα μεταβίβασης πολεμικών πυροβόλων όπλων σε πρόσωπα απολυόμενα από τον στρατό.

Η Τσεχική Δημοκρατία άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου με αίτημα την ολική ή μερική ακύρωση της προσβαλλόμενης οδηγίας. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, η Τσεχική Δημοκρατία υποστηρίχθηκε από την Ουγγαρία και την Πολωνία, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο υποστηρίχθηκαν από τη Γαλλία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Όσον αφορά την προβαλλόμενη παραβίαση της αρχής της δοτής αρμοδιότητας, καταρχάς, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, ακόμη και όταν μια πράξη που στηρίζεται στο άρθρο 114 ΣΛΕΕ, όπως η οδηγία για τα πυροβόλα όπλα, έχει ήδη εξαλείψει κάθε εμπόδιο στο εμπόριο στον τομέα που εναρμονίζει, ο νομοθέτης της Ένωσης δεν μπορεί να στερείται της δυνατότητας να προσαρμόζει την πράξη αυτή, βάσει της ως άνω διάταξης, σε κάθε μεταβολή των περιστάσεων, δεδομένου του καθήκοντος που τον βαρύνει σχετικά με την προστασία των γενικών συμφερόντων που αναγνωρίζουν οι Συνθήκες. Η καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας και της σοβαρής εγκληματικότητας καθώς και η διατήρηση της δημόσιας ασφάλειας συγκαταλέγονται στα ως άνω γενικά συμφέροντα.

Περαιτέρω, προκειμένου περί ρυθμίσεως που τροποποιεί υφιστάμενη κανονιστική ρύθμιση, το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, για τον προσδιορισμό της νομικής της βάσης, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η υφιστάμενη κανονιστική ρύθμιση την οποία αυτή τροποποιεί και, ιδίως, ο σκοπός και το περιεχόμενό της. Συγκεκριμένα, η μεμονωμένη εξέταση της τροποποιητικής πράξης θα υπήρχε κίνδυνος να καταλήξει στο παράδοξο αποτέλεσμα να μην είναι δυνατό να εκδοθεί η πράξη αυτή βάσει του άρθρου 114 ΣΛΕΕ, ενώ ο νομοθέτης της Ένωσης θα μπορούσε να καταλήξει στο ίδιο κανονιστικό αποτέλεσμα καταργώντας την αρχική πράξη και προβαίνοντας, βάσει της ως άνω διάταξης, σε πλήρη αναδιατύπωση της πράξης αυτής με νέα πράξη. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η νομική βάση επί της οποίας έπρεπε να στηριχθεί η προσβαλλόμενη οδηγία έπρεπε να προσδιοριστεί λαμβανομένων υπόψη τόσο του πλαισίου που συνιστά η οδηγία για τα πυροβόλα όπλα όσο και της ρύθμισης η οποία προκύπτει από τις τροποποιήσεις που επέφερε η προσβαλλόμενη οδηγία στην οδηγία 91/477.

Τέλος, αφού συνέκρινε τον σκοπό και το περιεχόμενο της οδηγίας για τα πυροβόλα όπλα με τον αντίστοιχο σκοπό και περιεχόμενο της προσβαλλόμενης οδηγίας, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι δύο οδηγίες αποβλέπουν στο να διασφαλίσουν την προσέγγιση των διατάξεων των κρατών μελών στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των πυροβόλων όπλων για μη στρατιωτική χρήση, οριοθετώντας ταυτόχρονα την ελευθερία αυτή με εγγυήσεις ασφαλείας προσαρμοσμένες στη φύση των συγκεκριμένων εμπορευμάτων, και ότι η προσβαλλόμενη οδηγία περιορίζεται συναφώς στην προσαρμογή της ισορροπίας που καθιερώνει η οδηγία για τα πυροβόλα όπλα μεταξύ των δύο αυτών σκοπών, προκειμένου να την προσαρμόσει στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Επί του σημείου αυτού, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι η εναρμόνιση των πτυχών σχετικά με την ασφάλεια των εμπορευμάτων αποτελεί ένα από τα ουσιώδη στοιχεία για την εξασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, δεδομένου ότι οι αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών στον τομέα αυτό είναι ικανές να δημιουργήσουν εμπόδια στις συναλλαγές. Πάντως, δεδομένου ότι η ιδιαιτερότητα των πυροβόλων όπλων συνίσταται στην επικινδυνότητά τους όχι μόνο για τους χρήστες, αλλά και για το ευρύ κοινό, το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι οι αναγόμενες στη δημόσια ασφάλεια εκτιμήσεις παρίστανται αναγκαίες στο πλαίσιο της ρύθμισης σχετικά με την απόκτηση και την κατοχή των εμπορευμάτων αυτών.

Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο νομοθέτης της Ένωσης δεν υπερέβη το περιθώριο εκτιμήσεως που του παρέχει το άρθρο 114 ΣΛΕΕ εκδίδοντας την προσβαλλόμενη οδηγία βάσει της διάταξης αυτής.

Όσον αφορά την προβαλλόμενη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, το Δικαστήριο εξέτασε το ζήτημα αν η διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου3 επέβαλλε ρητώς στην Επιτροπή την υποχρέωση να διενεργήσει εκτίμηση των επιπτώσεων των προβλεπόμενων με την έκδοση της προσβαλλόμενης οδηγίας μέτρων, ώστε να καταστεί δυνατή η εκτίμηση της αναλογικότητας των μέτρων αυτών. Συναφώς, το Δικαστήριο επισήμανε ότι η εκπόνηση εκτιμήσεων επιπτώσεων αποτελεί στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας το οποίο πρέπει, κατά κανόνα, να παρεμβληθεί εφόσον μια νομοθετική πρωτοβουλία ενδέχεται να έχει σημαντικές οικονομικές, περιβαλλοντικές ή κοινωνικές επιπτώσεις. Ωστόσο, από τους όρους της συμφωνίας αυτής δεν προκύπτει υποχρέωση να διενεργείται σε κάθε περίπτωση τέτοια εκτίμηση.

Επομένως, η μη διενέργεια εκτίμησης επιπτώσεων δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας όταν ο νομοθέτης της Ένωσης βρίσκεται σε ιδιαίτερη κατάσταση συνεπαγόμενη την ανάγκη να παραλειφθεί η διενέργεια της εκτίμησης αυτής, υπό την προϋπόθεση πάντως ότι ο εν λόγω νομοθέτης διαθέτει επαρκή στοιχεία για την εκτίμηση της αναλογικότητας των σχεδιαζόμενων μέτρων.

Στη συνέχεια της απόφασης, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο νομοθέτης της Ένωσης είχε στη διάθεσή του πλήθος αναλύσεων και συστάσεων οι οποίες καλύπτουν το σύνολο των ζητημάτων που θίγονται με την επιχειρηματολογία της Τσεχικής Δημοκρατίας και ότι, αντιθέτως προς ό,τι υποστήριξε το εν λόγω κράτος μέλος, δεν προκύπτει ότι, υπό το πρίσμα των εν λόγω αναλύσεων και συστάσεων, τα επικρινόμενα μέτρα είναι προδήλως απρόσφορα σε σχέση με τους σκοπούς που συνίστανται στην προστασία της δημόσιας ασφάλειας των πολιτών της Ένωσης και στη διευκόλυνση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς των πυροβόλων όπλων για μη στρατιωτική χρήση.

Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο έκρινε ότι, εν προκειμένω, τα θεσμικά όργανα της Ένωσης δεν υπερέβησαν την ευρεία εξουσία εκτιμήσεως που διαθέτουν όταν καλούνται να προβούν σε τέτοιες σύνθετες αξιολογήσεις και εκτιμήσεις πολιτικής, οικονομικής ή κοινωνικής φύσεως. Τέλος, το Δικαστήριο απέρριψε επίσης τα επιχειρήματα της Τσεχικής Δημοκρατίας που βάλλουν ειδικότερα κατά ορισμένων διατάξεων της προσβαλλόμενης οδηγίας τις οποίες το κράτος μέλος αυτό θεωρούσε αντίθετες προς τις αρχές της αναλογικότητας, της ασφάλειας δικαίου και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης ορισμένων κατηγοριών ιδιοκτητών ή κατόχων όπλων οι οποίοι θα υπάγονταν ενδεχομένως σε αυστηρότερο καθεστώς λόγω της εφαρμογής της προσβαλλόμενης οδηγίας, καθώς και, τέλος, της απαγορεύσεως των διακρίσεων.

Όσον αφορά την τελευταία αυτή αρχή, το Δικαστήριο επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η παρέκκλιση της οποίας απολαύει η Ελβετία λαμβάνει υπόψη τόσο την κουλτούρα και τις παραδόσεις του κράτους αυτού όσο και το γεγονός ότι, λόγω των παραδόσεων αυτών, το εν λόγω κράτος διαθέτει πείρα και αποδεδειγμένη ικανότητα να εντοπίζει και να παρακολουθεί τα οικεία πρόσωπα και όπλα, γεγονός από το οποίο τεκμαίρεται ότι, παρά την εν λόγω παρέκκλιση, οι σκοποί δημόσιας ασφάλειας τους οποίους επιδιώκει η προσβαλλόμενη οδηγία θα επιτευχθούν. Δεδομένου ότι κανένα κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν φαίνεται να βρίσκεται σε παρόμοια κατάσταση με αυτή της Ελβετίας, δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη δυσμενούς διάκρισης.

Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης


LATEST POSTS




ethemis map

Προκηρύξεις/ Αγγελίες

Προκηρύξεις, Διαγωνισμοί και Αγγελίες για δικηγόρους, ασκούμενους & νομικούς.

View more
newsroom

ΝΟΜΚΑ ΝΕΑ/      ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

NewsRoom, Νομικά Νέα

View more
ethemis case law

Noμολογία

Σημαντικές δικαστικές αποφάσεις, ιδίως των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας

View more
ethemis case law

Noμοθεσία

Οι νόμοι που έχουν δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως

View more
ethemis legal studies

Εκπαιδευτικά           Προγράμματα

Για νομικούς & δικηγόρους από εκπαιδευτικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

View more
ethemis.gr

EΚΔΗΛΩΣΕΙΣ            ΦΟΡΕΩΝ

Εκδηλώσεις Nομικού Eνδιαφέροντος από ποικίλους θεσμικούς Φορείς

View more
ethemis international news

Διεθνή                      Νέα

Διεθνή Νομικά Νέα και Αρθρογραφία, Νομολογία ΕΔΔΑ και αποφάσεις Διεθνών Δικαστηρίων

View more
ethemis map

Δελτία            Τύπου

Ανακοινώσεις ΔΣΑ, δικαστικών ενώσεων, ανεξάρτητων αρχών, θεσμικών φορέων.

View more
ethemis

Συντακτική            Ομάδα

Η Επιστημονική Ομάδα του Ethemis.gr

View more
ethemis.gr

ΣΥΝΕΔΡΙΑ             ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ             e-ΘΕΜΙΣ

Ο Κατάλογος Συνεδρίων και Εκδηλώσεων που έχει διοργανώσει η Ένωση Ελλήνων Νομικών

View more