Τρέχουσα Νομική Επικαιρότητα NewsRoom

ΔΙΕΘΝΗ / May 28, 2019: Ευρωπαϊκό Ένταλμα - όρος "δικαστική αρχή έκδοσης" - ανεξαρτησία εισαγγελέων

NewsRoom eΘέμις


ethemis

Ευρωπαϊκό Ένταλμα - όρος "δικαστική αρχή έκδοσης" - ανεξαρτησία εισαγγελέων

Οι γερμανικές εισαγγελίες δεν παρέχουν εγγυήσεις επαρκούς ανεξαρτησίας από την εκτελεστική εξουσία ώστε να μπορούν να εκδίδουν ευρωπαϊκά εντάλματα συλλήψεως

Αντιθέτως, ο γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας παρέχει τις εν λόγω εγγυήσεις ανεξαρτησίας

Δύο Λιθουανοί υπήκοοι και ένας Ρουμάνος υπήκοος προσφεύγουν, ενώπιον των ιρλανδικών δικαστηρίων, κατά της εκτελέσεως ευρωπαϊκών ενταλμάτων συλλήψεως, τα οποία εκδόθηκαν από γερμανικές εισαγγελίες και από τον γενικό εισαγγελέα της Λιθουανίας στο πλαίσιο ποινικών διώξεων. Κατηγορούνται δε για την τέλεση των αδικημάτων της ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως και των βαριών σωματικών βλαβών (OG), της ένοπλης ληστείας (PF) και της οργανωμένης ή ένοπλης ληστείας (PI).

Τα τρία προαναφερόμενα πρόσωπα υποστηρίζουν ότι οι γερμανικές εισαγγελίες και ο γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας δεν είναι αρμόδιοι για την έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, διότι δεν αποτελούν «δικαστική αρχή» κατά την έννοια της αποφάσεως-πλαισίου περί του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως [I]. Όσον αφορά τις γερμανικές εισαγγελίες, ο OG και ο Pi προβάλλουν, μεταξύ άλλων, ότι οι εν λόγω εισαγγελίες δεν είναι ανεξάρτητες από την εκτελεστική εξουσία, δεδομένου ότι υπάγονται σε διοικητική ιεραρχία, επικεφαλής της οποίας είναι ο υπουργός δικαιοσύνης, με αποτέλεσμα να υφίσταται κίνδυνος πολιτικών παρεμβάσεων.

Το Supreme Court (Ανώτατο Δικαστήριο, Ιρλανδία) και το High Court (ανώτερο δικαστήριο, Ιρλανδία) ζητούν, στο πλαίσιο αυτό, από το Δικαστήριο την ερμηνεία της αποφάσεως-πλαισίου. Δεδομένου ότι ο PIτελεί, βάσει του εκδοθέντος εις βάρος του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, υπό κράτηση στην Ιρλανδία, το Δικαστήριο δέχθηκε το αίτημα του High Court να εξετάσει την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως που τον αφορά με την επείγουσα προδικαστική διαδικασία.

Με τις σημερινές αποφάσεις του, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι ο όρος «δικαστική αρχή έκδοσης» κατά την έννοια της αποφάσεως-πλαισίου δεν περιλαμβάνει τις εισαγγελίες κράτους μέλους, όπως οι εισαγγελίες της Γερμανίας, οι οποίες είναι εκτεθειμένες στον κίνδυνο να υπόκεινται, άμεσα ή έμμεσα, σε εντολές ή οδηγίες, σε συγκεκριμένη υπόθεση, εκ μέρους της εκτελεστικής εξουσίας, όπως εκ μέρους του Υπουργού Δικαιοσύνης, στο πλαίσιο λήψεως αποφάσεως σχετικής με την έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.

Αντιθέτως, ο όρος αυτός περιλαμβάνει τον γενικό εισαγγελέα κράτους μέλους, όπως ο γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας, ο οποίος, ενώ είναι θεσμικά ανεξάρτητος από τη δικαστική εξουσία, είναι αρμόδιος για την άσκηση ποινικών διώξεων και τελεί υπό νομικό καθεστώς το οποίο του παρέχει εγγυήσεις ανεξαρτησίας από την εκτελεστική εξουσία στο πλαίσιο της εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως.

Το Δικαστήριο υπενθυμίζει, καταρχάς, ότι το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως αποτελεί την πρώτη περίπτωση συγκεκριμένης εφαρμογής, στον τομέα του ποινικού δικαίου, της αρχής της αμοιβαίας αναγνωρίσεως, η οποία εδράζεται με τη σειρά της στην αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατώνμελών. Αυτές οι δύο αρχές έχουν θεμελιώδη σημασία δεδομένου ότι καθιστούν δυνατή τη δημιουργία και διατήρηση ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα.

Η αρχή της αμοιβαίας αναγνωρίσεως προϋποθέτει ότι πρέπει να εκτελούνται μόνον τα ευρωπαϊκά εντάλματα συλλήψεως τα οποία πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει η απόφαση-πλαίσιο. Ειδικότερα, δεδομένου ότι ένα ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως αποτελεί «δικαστική απόφαση», πρέπει, μεταξύ άλλων, να εκδίδεται από «δικαστική αρχή».

Μολονότι, σύμφωνα με την αρχή της δικονομικής αυτοτέλειας, τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίζουν, βάσει του εθνικού δικαίου τους, τη «δικαστική αρχή» η οποία είναι αρμόδια για την έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως, το νόημα και το εύρος της έννοιας αυτής δεν μπορούν να επαφίενται στην κρίση εκάστου κράτους μέλους, αλλά πρέπει να είναι ομοιόμορφα σε ολόκληρη την Ένωση.

Είναι αληθές ότι στο εννοιολογικό περιεχόμενο του όρου «δικαστική αρχή» εμπίπτουν όχι μόνον οι δικαστές ή τα δικαιοδοτικά όργανα κράτους μέλους, αλλά, ευρύτερα, οι αρχές που μετέχουν στην απονομή της ποινικής δικαιοσύνης στο εν λόγω κράτος μέλος, σε αντίθεση, ιδίως, προς τα υπουργεία ή τις αστυνομικές αρχές που ανήκουν στην εκτελεστική εξουσία.

Κατά το Δικαστήριο, τόσο οι γερμανικές εισαγγελίες όσο και ο γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας, που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διεξαγωγή της ποινικής διαδικασίας, μπορούν συνεπώς να θεωρηθούν ότι μετέχουν στην απονομή της ποινικής δικαιοσύνης.

Εντούτοις, η αρχή που είναι αρμόδια για την έκδοση ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως πρέπει να ενεργεί κατά τρόπο ανεξάρτητο στο πλαίσιο ασκήσεως των καθηκόντων της, ακόμη κι όταν το ένταλμα αυτό βασίζεται σε εθνικό ένταλμα συλλήψεως το οποίο έχει εκδοθεί από δικαστή ή δικαιοδοτικό όργανο.Η αρχή αυτή πρέπει, ως εκ τούτου, να είναι σε θέση να ασκεί αντικειμενικώς το καθήκον αυτό, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ενοχοποιητικά και τα απαλλακτικά στοιχεία και χωρίς να είναι εκτεθειμένη στον κίνδυνο να υπόκειται η εξουσία της λήψεως αποφάσεων σε εξωτερικές εντολές ή οδηγίες, ιδίως εκ μέρους της εκτελεστικής εξουσίας, ούτως ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η απόφαση εκδόσεως του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως είναι δική της απόφαση και όχι, εν τέλει, απόφαση της εκτελεστικής εξουσίας.

Όσον αφορά τις εισαγγελίες στη Γερμανία, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι ο νόμος δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να υπόκειται, σε συγκεκριμένη υπόθεση, η απόφασή τους περί εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως σε οδηγία του Υπουργού Δικαιοσύνης του οικείου Land. Συνεπώς, οι εισαγγελίες αυτές δεν φαίνεται να πληρούν μία από τις προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν προκειμένου να μπορούν οι εν λόγω εισαγγελίες να χαρακτηριστούν ως «δικαστική αρχή έκδοσης» κατά την έννοια της αποφάσεως-πλαισίου, δηλαδή να παρέχουν, στη δικαστική αρχή εκτελέσεως ενός τέτοιου εντάλματος συλλήψεως, την εγγύηση ότι ενεργούν ανεξάρτητα στο πλαίσιο της εκδόσεως του εντάλματος αυτού.

Αντιθέτως, διαπιστώνεται ότι ο γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας μπορεί να χαρακτηριστεί ως «δικαστική αρχή έκδοσης» κατά την έννοια της αποφάσεως-πλαισίου, στο μέτρο που το νομικό καθεστώς του εντός του συγκεκριμένου κράτους μέλους, όχι μόνο διασφαλίζει την αντικειμενικότητα του έργου του, αλλά και του παρέχει εγγυήσεις ανεξαρτησίας από την εκτελεστική εξουσία στο πλαίσιο της εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως. Πάντως, από τα στοιχεία της δικογραφίας που έχει στη διάθεσή του το Δικαστήριο δεν μπορεί να διαπιστωθεί αν οι αποφάσεις του εν λόγω εισαγγελέα περί εκδόσεως ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως μπορούν να προσβληθούν με ένδικο μέσο το οποίο να ικανοποιεί πλήρως τις απαιτήσεις που είναι συμφυείς με την αποτελεσματική δικαστική προστασία, όπερ εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.

Διαπιστώνεται ότι ο γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας μπορεί να χαρακτηριστεί ως «δικαστική αρχή έκδοσης» κατά την έννοια της αποφάσεως


LATEST POSTS




ethemis case law

Noμολογία

Σημαντικές δικαστικές αποφάσεις, ιδίως των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας

View more
ethemis map

Δελτία            Τύπου

Ανακοινώσεις ΔΣΑ, δικαστικών ενώσεων, ανεξάρτητων αρχών, θεσμικών φορέων.

View more
ethemis legal studies

Εκπαιδευτικά           Προγράμματα

Για νομικούς & δικηγόρους από εκπαιδευτικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

View more
ethemis map

Προκηρύξεις

Προκηρύξεις Δημοσίου και Αγγελίες για δικηγόρους & νομικούς.

View more
ethemis case law

Noμοθεσία

Οι νόμοι που έχουν δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως

View more
social media news

Social           Media            Streaming

Ροή ειδήσεων από τα κοινωνικά δίκτυα του www.ethemis.gr

View more
ethemis international news

Διεθνή                      Νέα

Διεθνή Νομικά Νέα και Αρθρογραφία, Νομολογία ΕΔΔΑ και αποφάσεις Διεθνών Δικαστηρίων

View more
ethemis map

EΚΔΗΛΩΣΕΙΣ            ΦΟΡΕΩΝ

Εκδηλώσεις Nομικού Eνδιαφέροντος από ποικίλους θεσμικούς Φορείς

View more
ethemis map

Συντακτική            Ομάδα

Η Επιστημονική Ομάδα του Ethemis.gr

View more
ethemis map

ΠΟΙΝΙΚΟΣ            ΧΑΡΤΗΣ

Διαδραστικός Χάρτης γεωκωδικοποίησης όλων των Ελληνικών Σωφρονιστικών Καταστημάτων.

View more