Νομολογία Ποινικού Δικαίου

November 21, 2018: Προϋποθέσεις συνδρομής των άρθρων 46 παρ.1 εδ.β Π.Κ και 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Νομολογία


ethemis

Προϋποθέσεις συνδρομής των άρθρων 46 παρ.1 εδ.β Π.Κ και 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η εν λόγω απόφαση του Άρειου Πάγου ασχολείται με πλειάδα νομικών ζητημάτων και συγκεκριμένα με τις προϋποθέσεις στοιχειοθέτησης της άμεσης και απλής συνέργειας, το δικαίωμα το κατηγορουμένου για την τέλεση δίκαιης ποινικής δίκης, το αδίκημα της απιστίας κατά τα άρθρο 390 του Π.Κ, την υποχρέωση τήρησης και εφαρμογής των κατά τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Π.Δ διατάξεων περί ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας αποφάσεων και τέλος τα κριτήρια χορήγησης αναστολής εκτελέσεως ποινών διάρκειας τριών έως πέντε ετών υπό όρους κατ’ άρθρο 100 παρ.1 του Π.Κ.

Εν προκειμένω, με την υπ’αρίθμ. 119/2017 απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης, οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι, αφού σύμφωνα με το αιτιολογικό της προσβαλλομένης απόφασης, ο πρώτος εξ αυτών, συνεπεία της ιδιότητάς του ως πρόεδρου και διευθύνοντος συμβούλου ανώνυμης τεχνικής εταιρείας, και ως εκ τούτου ως νομίμου εκπροσώπου αυτής, «εμφανίστηκε ενώπιον των αρμοδίων υπαλλήλων της … στις 12-6-2001 και 21-1-2003 και τους παρέστησε ψευδώς ότι η “…” ήταν δικαιούχος των απαιτήσεων των παραπάνω λογαριασμών πληρωμής έργων της … με συνέπεια την δημιουργία πεπλανημένης κατάστασης εις βάρος τους, πετυχαίνοντας την κατάρτιση των ως άνω συμβάσεων εκχώρησης, γεγονός που δεν θα συνέβαινε , εάν οι υπάλληλοι αυτοί γνώριζαν , ότι οι λογαριασμοί είχαν εξοφληθεί». Αποτέλεσμα της απατηλής αυτής συμπεριφοράς υπήρξε η ζημία της τράπεζας ύψους 432.022,39 Ευρώ, ποσό το οποίο ο ίδιος ο κατηγορούμενος παρανόμως αποκόμισε, ενώ ο δεύτερος εξ΄ αυτών «με πρόθεση παρέσχε άμεση συνδρομή στον ανωτέρω συγκατηγορούμενό του» συντάσσοντας «έγγραφο, με το οποίο πιστοποίησε πάραυτα αναληθώς , ότι η προαναφερθείσα τεχνική εταιρία δήθεν δεν είχε εκχωρήσει … σε άλλη Τράπεζα ή Πιστωτικό Οργανισμό, ενώ στην πραγματικότητα η απαίτηση αυτή είχε εκχωρηθεί στην Τράπεζα … την 21.1.2003 και το γνώριζε ούτος», και τέλος ο τρίτος κατηγορούμενος «αναγνώρισε αναληθώς ότι η … δήθεν οφείλει στην Τράπεζα … ποσόν 174.520,43 ευρώ…. ενώ στην πραγματικότητα δεν οφείλοντο τα ανωτέρω ποσά, διότι είχαν ήδη καταβληθεί».

Ωστόσο, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο προέβη στην αναίρεση της προαναφερθείσας απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θράκης ως προς τον πρώτο κατηγορούμενο, καθότι κατά τη δικανική του κρίση το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο παρέλειψε να απαντήσει ειδικά και εμπεριστατωμένα στους αρνητικούς ισχυρισμούς «που αφορούν στη συνδρομή του δόλου του αναιρεσείοντος αυτού στην τέλεση της αξιόποινης πράξεως της απάτης κατ’ εξακολούθηση για την οποία και καταδικάσθηκε» διευρύνοντας καθ’αυτόν τον τρόπο το πεδίο της υποχρέωσης του δικαστηρίου να απαντήσει σε κάθε επιχείρημα και ισχυρισμό του κατηγορουμένου. Εν τοις πράγμασι, ο εν λόγω κατηγορούμενος κατά την απολογία του, «επικαλούμενος τη δυσλειτουργία της …, την παράλληλη εξέλιξη πολλών έργων, τον φόρτο εργασίας του, την άποψή του ότι οι συνεργάτες του είχαν κάνει τον έλεγχο, καθώς και την πεποίθησή του ότι δεν υπήρχαν οικονομικές διαφορές του ιδίου με την …, αρνήθηκε τη δόλια προαίρεσή του για τη διάπραξη της εν λόγω αξιόποινης εξακολουθητικής πράξεως». Κατά τον Άρειο Πάγο, αυτού του είδους η παράλειψη απάντησης εκ μέρους του Δικαστηρίου επί των ισχυρισμών του κατηγορούμενου, πλέον αναιρεσείοντος, στέρησε από τον ίδιο το δικαίωμα για δίκαιη δίκηπου παρέχεται από το υπερνομοθετικής ισχύος άρθρο 28 παρ. 1 της Ε.Σ.Δ.Α. Επικαλούμενο λοιπόν το Ακυρωτικό Δικαστήριο τη  διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για τα δικαιώματα του ανθρώπου, καταλήγει ότι «η πολιτεία, μέσω των οργάνων της οφείλει να απαντά σε όλα τα επιχειρήματα του κατηγορουμένου και να εξετάζονται αυτά κατά τρόπο πραγματικό από το Δικαστήριο, δηλαδή το Δικαστήριο να προβαίνει σε αποτελεσματική εξέταση των παρατηρήσεων, επιχειρημάτων και αποδείξεων που επικαλούνται οι διάδικοι. Η παραβίαση της ως άνω αρχής πέραν της αναιρέσεως για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας συνεπάγεται απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας και ιδρύεται και ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α’ και 171 παρ. 1 εδ. δ του Κ.Π.Δ. λόγος αναιρέσεως».

Ακολούθως, η αίτηση αναίρεσης του δεύτερου κατηγορουμένου έγινε δεκτή με την υπ’αρίθμ. 101/2018 απόφαση του Α.Π. Συγκεκριμένα, κατά την υπό σχολιασμό απόφαση, η αποδοχή από το Δικαστήριο της ουσίας ότι ο ανεραισειών τέλεσε την αξιόποινη πράξη της άμεσης συνέργειας σε απάτη κατ’εξακολούθηση δεν είναι ορθή, καθότι το εν λόγω Δικαστήριο εσφαλμένως ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 46 παρ. 1 εδ. β’ , 47 παρ. 1, 98 και 386 παρ. 1 και 3 του Π.Κ διευκρινίζοντας παράλληλα τις προϋποθέσεις στοιχειοθέτησης αυτού του είδους συμμετοχής στην αξιόποινη πράξη. Συνεπώς, «για την στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής υποστάσεως της άμεσης συνέργειας απαιτείται: α) η άμεση υλική συνδρομή να είναι μόνον κατά την εκτέλεση και κατά τη διάρκεια της κυρίας άδικης πράξεως και όχι πριν ή μετά την τέλεση αυτής και β) να παρασχεθεί από τον συνεργό κατά τέτοιο τρόπο, ώστε χωρίς την βοήθειά του, να μην ήταν δυνατή με βεβαιότητα η διάπραξη του εγκλήματος κάτω από τις περιστάσεις που διαπράχθηκε». Στην προκείμενη περίπτωση, με την έκδοση και παράδοση βεβαίωσης ψευδών στοιχείων στον συγκατηγορούμενό του, προκειμένου ο τελευταίος να προβεί στην τέλεση αξιόποινης πράξης, δεν πληροί δικονομικά τις προϋποθέσεις άμεσης συνέργειας σε πράξη απάτης, με το σκεπτικό ότι , η προαναφερθείσα πράξη βεβαίωσης δεν συμπίπτει χρονικά, αλλά αντ’αυτού προηγήθηκε, ενώ παράλληλα κρίνεται αδιάφορο το γεγονός ότι τελέστηκε την ίδια ημέρα, καθότι ο πρώτος κατηγορούμενος «εμφανίσθηκε, κατά τις παραδοχές, μόνος του στους αρμοδίους υπαλλήλους της … και τους προσκόμισε μόνος του το ως άνω έγγραφο, ψευδώς παριστάνοντας εν γνώσει του μόνος του, ότι δεν υπάρχει εκχώρηση σε άλλη Τράπεζα». Εξ όλων των προειρημένων , ο Α.Π έκρινε ότι «η κυρία πράξη της απάτης τελέσθηκε δίχως την παρουσία του αναιρεσείοντος Α. Τ. και επομένως η συνέργειά του δεν τελέσθηκε κατά την εκτέλεση και κατά τη διάρκεια της απάτης, αλλά πριν από αυτήν και ανεξάρτητα από το ότι χωρίς το ως άνω έγγραφο δεν ήταν δυνατή με βεβαιότητα η διάπραξη της απάτης από τον κατηγορούμενο Π. Β.., δεν συντρέχει και η πρώτη ως άνω υπό στοιχείο α’ προϋπόθεση, ώστε η συνέργειά του να χαρακτηριστεί ως άμεση». 

Τέλος, ο Α.Π έκρινε, αναφορικά με τον τρίτο κατηγορούμενο, ότι ορθώς το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα κατ’άρθρο 100 Π.Κ αναστολής εκτελέσεως της ποινής της φυλακίσεως των πέντε (5) ετών που του επιβλήθηκε ένεκα της αξιόποινης πράξης της απιστίας που τέλεσε, διότι «από τις περιστάσεις υπό τις οποίες τελέσθηκε η ως άνω πράξη της απιστίας του κατηγορουμένου αναιρεσείοντος Α. Μ. του Μ., σε συνδυασμό με την απαξία αυτής, καθόσον στρέφεται κατά δημοτικής επιχειρήσεως και εμμέσως εις βάρος του κοινωνικού συνόλου, το ύψος της ζημίας που επήλθε στο ως άνω νομικό πρόσωπο και σε συνδυασμό περαιτέρω με τα οριζόμενα στην παρ. 3 εδ. α’ του άρθρου 100 του Π.Κ., το Δικαστήριο κρίνει ότι η εκτέλεση της επιβληθείσας ποινής είναι απολύτως αναγκαία για να αποτρέψει τον καταδικασθέντα Α. Μ. από την τέλεση νέων αξιοποίνων πράξεων». Ως εκ τούτων, δεν υφίσταται περίπτωση έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας ως υποστηρίζει ο κατηγορούμενος.

Επιμέλεια: Ιωάννης Ε.Σπηλιώτης/Επιστημονικός Συνεργάτης e-Θέμις

Για ολόκληρη την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου μπορείτε να ανατρέξετε στον ακόλουθο σύνδεσμο.

Ενόψει των ανωτέρω, το εκάστοτε Δικαστήριο οφείλει αφενός να προβαίνει σε εν τοις πράγμασι εξέταση όλων των παρατηρήσεων, επιχειρημάτων και αποδείξεων που επικαλούνται οι κατηγορούμενοι, διαφορετικά επάγεται απόλυτη ακυρότητα της διαδικασίας, ένεκα παραβίασης δικαιώματος δίκαιης δίκης και ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, και αφετέρου να εξετάζει για την στοιχειοθέτηση περίπτωσης άμεσης συνέργειας , αν η τέλεση της συνέργειας συμπίπτει χρονικά με την εκτέλεση της κύριας πράξης.


LATEST POSTS



ethemis case law

Noμολογία

Σημαντικές δικαστικές αποφάσεις, ιδίως των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας

View more
ethemis map

Δελτία            Τύπου

Ανακοινώσεις ΔΣΑ, δικαστικών ενώσεων, ανεξάρτητων αρχών, θεσμικών φορέων.

View more
ethemis legal studies

Εκπαιδευτικά           Προγράμματα

Για νομικούς & δικηγόρους από εκπαιδευτικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

View more
ethemis map

Προκηρύξεις

Προκηρύξεις Δημοσίου και Αγγελίες για δικηγόρους & νομικούς.

View more
ethemis case law

Noμοθεσία

Οι νόμοι που έχουν δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως

View more
social media news

Social           Media            Streaming

Ροή ειδήσεων από τα κοινωνικά δίκτυα του www.ethemis.gr

View more
ethemis international news

Διεθνή                      Νέα

Διεθνή Νομικά Νέα και Αρθρογραφία, Νομολογία ΕΔΔΑ και αποφάσεις Διεθνών Δικαστηρίων

View more
ethemis map

EΚΔΗΛΩΣΕΙΣ            ΦΟΡΕΩΝ

Εκδηλώσεις Nομικού Eνδιαφέροντος από ποικίλους θεσμικούς Φορείς

View more
ethemis map

Συντακτική            Ομάδα

Η Επιστημονική Ομάδα του Ethemis.gr

View more
ethemis map

ΠΟΙΝΙΚΟΣ            ΧΑΡΤΗΣ

Διαδραστικός Χάρτης γεωκωδικοποίησης όλων των Ελληνικών Σωφρονιστικών Καταστημάτων.

View more