Νομολογία ΕΔΔΑ & Ποινικό Δίκαιο

January 21, 2019: Σύλληψη και καταδίκη ακτιβιστή λόγω έρευνας του για παρατυπίες κατά την περίοδο των εκλογών

Νομολογία ΕΔΔΑ


ethemis

Σύλληψη και καταδίκη ακτιβιστή λόγω έρευνας του για παρατυπίες κατά την περίοδο των εκλογών

Ο προσφεύγων είναι γνωστός ως ακτιβιστής στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνιδρυτής σε δύο μη κυβερνητικές οργανώσεις που ασχολούνται με την μελέτη των εκλογικών διαδικασιών και της γενικότερης κατάστασης του πολιτικού συστήματος. Σε έρευνα που διεξήγαγε το 2013, κατέληξε στο πόρισμα ότι οι τελευταίες προεδρικές εκλογές δεν είχαν διεξαχθεί με βάση τις δημοκρατικές προϋποθέσεις. Το τέλος της ίδιας χρονιάς, ο προσφεύγων συνελήφθη ως κατηγορούμενος για παράνομη επιχειρηματική δραστηριότητα, φοροδιαφυγή μεγάλης κλίμακας και κατάχρηση εξουσίας, ενώ παράλληλα διατάχθηκε η προσωρινή του κράτηση για διάστημα τριών μηνών, η οποία στη συνέχεια παρατάθηκε. Ο προσφεύγων κρίθηκε ένοχος και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης, ωστόσο, δύο χρόνια μετά, με προεδρικό διάταγμα του αποδόθηκε χάρη και αποφυλακίστηκε. 

Πρώτον, ο προσφεύγων παραπονέθηκε ότι, κατά παραβίαση του άρθρου 5§4, είχε συλληφθεί και κρατηθεί χωρίς οποιαδήποτε εύλογη υποψία περί της τέλεσης αδικήματος. 

Όπως επισήμανε το Δικαστήριο, κατά τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί η θέσπιση μιας σειράς τροποποιήσεων, με την εισαγωγή επιπρόσθετων διαδικασιών για την καταχώρηση και την υποβολή εκθέσεων, καθώς και αυστηρών ποινών. Εν προκειμένω, η αποτύπωση των κατηγοριών σε βάρος του προσφεύγοντος δεν έγινε με την απαιτούμενη συνοχή και συνάφεια που απαιτείται κατά τη σύνταξη εγγράφων αυτού του είδους, καθώς περιλάμβανε μία μόνο πρόταση έκτασης μίας σελίδας. Το σύνολο των αξιόποινων πράξεων που αποδόθηκαν στον προσφεύγοντα προέκυψαν από το γεγονός ότι έλαβε την χρηματοδότηση για την επίμαχη ΜΚΟ μέσω της δεύτερης ΜΚΟ της οποίας ήταν συνιδρυτής και είχε αναγνωρισθεί νομικά, πράξη που δεν τιμωρείται ποινικά, και σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας περί επιχορηγήσεων, πρόκειται διοικητικής παράβασης. Ωστόσο, στην επίμαχη περίπτωση, οι διωκτικές αρχές δεν προσκόμισαν στοιχεία για την χρήση των χρηματικών ποσών από τον προσφεύγοντα με σκοπό την δημιουργία κέρδους ή την ύπαρξη παράνομου χαρακτήρα στον επιδιωκόμενο σκοπό της οργάνωσης. Συνεπώς, δεν τηρήθηκαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις του άρθρου 5§1, με αποτέλεσμα ο προσφεύγων να στερηθεί της ελευθερίας του χωρίς την ύπαρξη εύλογων ενδείξεων. 

Δεύτερον, ο προσφεύγων παραπονέθηκε ότι τα εγχώρια δικαστήρια δεν αξιολόγησαν με τον κατάλληλο τρόπο τους ισχυρισμούς του κατά την αίτηση αποφυλάκισης, γεγονός που παραβιάζει το άρθρο 5§4. 

Κατά το Δικαστήριο, το ως άνω άρθρο, αν και δεν εγγυάται την ύπαρξη προσφυγής κατά του μέτρου της κράτησης ή της παράτασης αυτής, ορίζει ότι η ύπαρξη δικαστικού οργάνου ή επιπλέον βαθμού δικαιοδοσίας πρέπει να συμβαδίζει με τις προϋποθέσεις που το άρθρο προβλέπει. Εν προκειμένω, το ζήτημα της επιβολής και της παράτασης της κράτησης του προσφεύγοντος κρίθηκε από δικαστήρια διαφορετικών βαθμών δικαιοδοσίας, τα οποία περιορίστηκαν στην επικύρωση της εισαγγελικής πρότασης χρησιμοποιώντας ασαφή και περιορισμένη αιτιολογία ώστε να απορρίψουν τα επιχειρήματα του κατηγορούμενου ως αβάσιμα. Κατ’ επέκταση, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι διεξήγαγαν την κατάλληλη έρευνα για την διαπίστωσε της τυχόν παρανομίας της κράτησης, παραβιάζοντας έτσι το άρθρο 5§4. 

Τρίτον, ο προσφεύγων παραπονέθηκε πως, με βάση το άρθρο 18, ότι τα προβλεπόμενα από την ΕΣΔΑ δικαιώματα του περιορίστηκαν για σκοπούς διαφορετικούς από εκείνους που καθορίζει η Σύμβαση. 

Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο υφιστάμενο περιοριστικό νομικό πλαίσιο όσον αφορά την δράση των ΜΚΟ και την χρηματοδότηση τους, και ειδικά όταν η κατάσταση αυτή οδηγεί στη δίωξη ενός ακτιβιστή ο οποίος δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σε αυτές τις εξαντλητικές νομικές διατυπώσεις. Αξιολογώντας και την ύπαρξη αντίστοιχων διώξεων σε ακτιβιστές και οργανώσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ποινές που επιβλήθηκαν επέβλεπαν στην ουσία στο να σιωπήσουν και να τιμωρήσουν τον προσφεύγοντα ως ακτιβιστή για την δραστηριότητα του στην παρακολούθηση των συνθηκών διεξαγωγής των εκλογών. Συνεπώς, ο περιορισμός της ελευθερίας του επιβλήθηκε για σκοπό διαφορετικό από αυτόν που ορίζει το άρθρο 5§1, παραβιάζοντας το άρθρο 18. 

Επιμέλεια: Γεωργία Αρχοντή / Επιστημονική Συνεργάτης e-Θέμις

Για τη σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου μπορείτε να ανατρέξετε στον ακόλουθο σύνδεσμο.

Αξιολογώντας και την ύπαρξη αντίστοιχων διώξεων σε ακτιβιστές και οργανώσεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ποινές που επιβλήθηκαν επέβλεπαν στην ουσία στο να σιωπήσουν και να τιμωρήσουν τον προσφεύγοντα για την δραστηριότητα του ως ακτιβιστή στην παρακολούθηση των συνθηκών διεξαγωγής των εκλογών.


LATEST POSTS



ethemis legal studies

Εκπαιδευτικά           Προγράμματα

Για νομικούς & δικηγόρους από εκπαιδευτικούς φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

View more
ethemis map

Επιστημονική            Αρθρογραφία

Από την Συντακτική Ομάδα του Ethemis.gr

View more
ethemis case law

Noμοθεσία

Οι νόμοι που έχουν δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως

View more
ethemis map

EΚΔΗΛΩΣΕΙΣ            ΦΟΡΕΩΝ

Εκδηλώσεις Nομικού Eνδιαφέροντος από ποικίλους θεσμικούς Φορείς

View more
ethemis case law

Noμολογία

Σημαντικές δικαστικές αποφάσεις, ιδίως των ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας

View more
ethemis map

Προκηρύξεις

Προκηρύξεις Δημοσίου και Αγγελίες για δικηγόρους & νομικούς.

View more
social media news

Social           Media            Streaming

Ροή ειδήσεων από τα κοινωνικά δίκτυα του www.ethemis.gr

View more
ethemis international news

Διεθνή                      Νέα

Διεθνή Νομικά Νέα και Αρθρογραφία, Νομολογία ΕΔΔΑ και αποφάσεις Διεθνών Δικαστηρίων

View more
ethemis map

Δελτία            Τύπου

Ανακοινώσεις ΔΣΑ, δικαστικών ενώσεων, ανεξάρτητων αρχών, θεσμικών φορέων.

View more
ethemis map

ΠΟΙΝΙΚΟΣ            ΧΑΡΤΗΣ

Διαδραστικός Χάρτης γεωκωδικοποίησης όλων των Ελληνικών Σωφρονιστικών Καταστημάτων.

View more